Ábhar Tacaíochta do mhúinteoirí

Tá fáilte romhat isteach ar an leathanach Ábhar Tacaíochta do mhúinteoirí.  Tá comhairle phraiticiúil san Ábhar Tacaíochta ar an gcaoi le rudaí a dhéanamh chun bonn eolais a chur faoi theagasc teanga sa chéad agus dara teanga de chuid na scoile. Tá an tÁbhar Tacaíochta léirithe le físeáin agus le grianghraif chun tacú le cleachtas taobh istigh den seomra ranga. Tá an tÁbhar Tacaíochta eagraithe de réir snáithe. Agus an barra nascleanúna ar chlé in úsáid agat, is féidir leat scagadh a dhéanamh de réir céime agus teanga chun teacht ar mhíreanna ar leith d'Ábhar Tacaíochta. Is féidir liosta an ábhair tacaíochta do mhúinteoirí atá le fail a fheiceáil anseo. 

Cuirfear tuilleadh míreanna leis sna seachtainí agus míonna atá amach romhainn.  

Cuimsíonn Uirlisí Úsáide Teanga na Bunscoile réimse d’Ábhar Tacaíochta do mhúinteoirí chun Curaclam Teanga na Bunscoile a úsáid sa chéad agus sa dara teanga de chuid na scoile. Tá na hUirlisí Úsáide foilsithe ar shuíomh gréasáin an churaclaim ar líne ag www.curriculumonline.ie agus tá siad ar fáil freisin ar mhéaróg chuimhne a cuireadh chuig gach múinteoir bunscoile mar aon le cóip chrua den churaclam. San Ábhar Tacaíochta do mhúinteoirí sna hUirlisí Úsáide tá comhairle phraiticiúil (foilsithe mar PDF inchlóite) agus í léirithe le físeáin agus le grianghraif, chun bonn eolais a chur faoi theagasc na teanga ó bhéal, na léitheoireachta agus na scríbhneoireachta sa chéad teanga agus sa dara teanga de chuid na scoile. Sna míreanna d’Ábhar Tacaíochta tugtar achoimre ar an gcaoi le cleachtas atá bunaithe ar thaighde a leanúint. Is féidir le múinteoirí leas a bhaint as an Ábhar Tacaíochta atá curtha ar fáil agus spreagtar iad lena machnamh a dhéanamh ar an gcaoi a bhféadfaidís na cleachtais a léirítear a chur i bhfeidhm agus a chur in oiriúint ar bhealach a oir dh dá rang agus dá gcomhthéacs scoile féin. Is foinse shaibhir iad na hUirlisí Úsáide d’fhonn tacaíocht a thabhairt don chleachtas sa seomra ranga agus leanfar de bheith ag cur leis thar thréimhse ama de réir mar a thiocfaidh riachtanais agus cleachtais nua chun solais. Tagróidh an tÁbhar Tacaíochta do na hacmhainní, idir chinn atá ann cheana agus chinn atá nua, do mhúinteoirí páistí a bhfuil riachtanais speisialta oideachais acu.

Teagasc agus Uirlisí Úsáide Teanga na Bunscoile 

Forbraíodh Curaclam Teanga na Bunscoile i bhfianaise an iliomad taighde ar fhorbairt teanga agus litearthachta (tuarascálacha CNCM, uimhir 14, 15, 16, 2012) i dteannta forbairtí roimhe sin ar nós Aistear: Creatchuraclam na Luath-Óige (CNCM, 2009). Tá prionsabail Aistear ábhartha do gach páiste i rang na naíonán ar an mbunscoil. Léirítear na prionsabail seo, mar aon le prionsabail a bhaineann le forbairt teanga agus litearthachta páistí, sna ranna Réasúnaíocht, Aidhmeanna, agus Snáitheanna agus gnéithe i gCuraclam Teanga na Bunscoile. Ag tógáil ar Aistear: Creatchuraclam na Luath-Óige agus ar thaighde ar fhorbairt teanga agus litearthachta, aithnítear sa churaclam teanga an tábhacht a bhaineann le meonta dearfacha, le hindibhidiúlacht agus le gníomhú an pháiste, le lárnacht foghlama comhoibríche, le súgradh mar chur chuige oideolaíoch, agus le nádúr comhtháite na foghlama. Léirítear aidhmeanna agus Spriocanna Foghlama Aistear, go háirithe laistigh den téama Cumarsáid, sna Torthaí Foghlama le haghaidh chéim 1. Úsáideann an curaclam teanga an cur chuige cumarsáideach le haghaidh theagasc agus fhoghlaim an dara teanga freisin.

Tá idirghníomhú idir an múinteoir agus an páiste ag croílár obair na scoile chun tacú le forbairt agus le foghlaim teanga na bpáistí. Ag tógáil ar choincheap na cómhalartachta atá lárnach do phrionsabail Aistear: Creatchuraclam na Luath-Óige agus do shealbhú teanga, áiríonn Uirlisí Úsáide Teanga na Bunscoile ábhar ar réimse straitéisí teagaisc agus modheolaíochtaí chun tacú le foghlaim agus le forbairt páistí trasna na dTorthaí Foghlama in T1 agus in T2 na scoile. Tá roinnt de na straitéisí agus de na modheolaíochtaí seo múinteoir-threoraithe agus cinn eile páiste-threoraithe (Fíor 6 bunaithe ar Aistear, 2009, lch 28).

Tá ról ríthábhachtach ag an múinteoir ó thaobh timpeallacht shaibhir foghlama teanga a eagrú agus a chur ar fáil do pháistí, ag léiriú scothúsáid teanga, ag éisteacht agus ag tuiscint teanga agus litearthacht páistí i réimse eispéireas agus gníomhaíochtaí le seánraí difriúla téacsanna. Cabhraíonn eolas a bhailítear sa chaoi sin leis an múinteoir chun breithiúnais eolasacha a dhéanamh faoi na Mórchéimeanna Dul chun Cinn atá sroichte ag na páistí ar na Contanaim Dul chun Cinn agus eispéiris chuí a phleanáil chun cabhrú leo tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh. Leis an taithí agus idirghníomhú seo, foghlaimíonn páistí teanga agus foghlaimíonn siad le teanga a úsáid chun éagsúlacht críche agus do lucht éisteachta agus léitheoireachta difriúil, agus foghlaimíonn siad le hoibriú le téacsanna atá ag éirí níos sofaisticiúla de réir a chéile agus iad a chruthú. Baintear an fhoghlaim seo amach trí mhalartú comhlántachta – amanna tosaíonn an múinteoir comhrá agus freagraíonn na páistí, agus amanna eile, cuireann na páistí tús leis agus freagraíonn an múinteoir. Léiríonn na samplaí thíos é sin a thuilleadh.

Sampla 1

Agus iad ag súgradh, d’fhéadfadh páistí i rang naíonán cuireadh a thabhairt don mhúinteoir cuairt a thabhairt ar lialann tréidlia lena nathair nimhe thinn. Glacann an múinteoir páirt sa súgradh agus sa chomhrá ag leanúint shampla na bpáistí. Nuair atá Torthaí Foghlama áirithe i gceist, agus más iomchuí, d’fhéadfadh an múinteoir focal nua a úsáid sa chomhrá sa lialann nó fiafraí de na páistí cén chaoi a líontar isteach foirm chun oideas a fháil.

Sampla 2

I gcaitheamh na ceardlainne scríbhneoireachta, déanann an múinteoir athbhreithniú ar scríbhneoireacht na bpáistí agus glacann sí treoir uaithi. Agus é/í ag úsáid Torthaí Foghlama ó chéim 2, d’fhéadfadh an múinteoir mioncheacht a phleanáil ar intreoir láidir a chruthú i dtéacs mar chuid den cheardlann. Úsáideann páistí an fhoghlaim nua seo chun scríobh faoina rogha topaicí.

Bíonn ról suntasach ag an meascadh agus idirghníomhú seo idir taithí a thionscnaíonn an páiste agus taithí a thionscnaíonn an múinteoir chun cur ar chumas na bpáistí ar fad forbairt mar chumarsáidithe, léitheoirí agus scríbhneoirí muiníneacha agus cumasacha. Bíonn tábhacht ar leith le cothromas idir obair atá páiste-threoraithe agus múinteoir-threoraithe le linn luathbhlianta na bunscoile nuair a bhítear ag cothú dúshraith láidir agus grá do theanga agus do litearthacht in T1 agus T2 na scoile. Áireoidh Uirlisí Úsáide Teanga na Bunscoile gearrthóga físeáin agus treoirleabhair cleachtais a léireoidh straitéisí éagsúla atá tábhachtach chun tacú le foghlaim teanga páistí. Díríonn cuid de na hábhair seo ar choincheapa agus scileanna teanga a bhaineann go sonrach le teanga amháin (Gaeilge nó Béarla) agus díríonn cuid eile acu ar choincheapa agus ar scileanna atá mar bhonn agus mar thaca ag an dá theanga. Léirítear samplaí d’Ábhar Tacaíochta do mhúinteoirí i bhFíor 11 thíos, chomh maith le físeán ina dtaispeántar na cleachtais i bhfíorsheomraí ranga. Tá sé seo ar fáil ar líne in Uirlisí Úsáide Teanga na Bunscoile. Tugtar na samplaí chun na pointí a léiriú. Is féidir teacht ar an téacs iomlán sna hUirlisí Úsáide.

Teanga ó Bhéal

Léitheoireacht

Scríbhneoireacht

Baineann le níos mó ná snáithe amháin