Forbairt scileanna agus coincheap do ranganna 1 agus 2
Forbrófar na scileanna agus na coincheapa tíreolaíocha thíos de réir mar a thugtar snáitheanna agus snáithaonaid an churaclaim chun críche
Tuiscint d'áit agus do spás
De thoradh snáithaonaid an churaclaim thíreolaíochta a chomhlánú ba chóir go gcuirfí ar chumas
Tuiscint d'áit
- roinnt de shainghnéithe daonna agus nádúrtha na dúiche máguaird a iniúchadh agus eolas ceart a chur orthu
- daoine a chónaíonn agus a shaothraíonn sa cheantar
- bailte agus foirgnimh eile, gnéithe nádúrtha
- feasacht ar dhaoine agus ar áiteanna i gceantair eile a fhorbairt
Tuiscint do spás
- suíomh daonna agus nádúrtha i leith a chéile sa dúiche máguaird a phlé agus a chlárú
i gcaint shimplí (m.sh. in aice, os comhair, ag an gcoirnéal)
trí líníochtaí, pleananna, léarscáileanna agus mionsamhlacha simplí - turais shimplí chuig áiteanna agus ar ais uathu sa gharthimpeallacht agus lasmuigh di a phlé agus a chlárú
an baile, bailte gaolta agus cairde
spásanna súgartha, siopaí agus foirgnimh thábhachtacha eile
ceantar uirbeach, páirc imeartha, ionaid saoire
- treoracha simplí chuig áiteanna sa gharthimpeallacht a thabhairt agus a leanúint
áiteanna sa scoil agus sa chlós.
Léarscáileanna, cruinneoga agus scileanna grafacha
De thoradh snáithaonaid an churaclaim thíreolaíochta a chomhlánú ba chóir go gcuirfí
ar chumas an pháiste
Ag úsáid pictiúr, léarscáileanna agus cruinneog
- ceantair sa gharthimpeallacht agus áiteanna a luaitear i scéalta a chlárú agus feidhm á baint as léarscáileanna pictiúrtha simplí, as mionsamhlacha agus as modhanna eile
mo sheomra, mo bhaile, a chomharsanacht
mo bhealach chun na scoile agus chun na siopaí
ceantair shamhailteacha (m.sh. an bealach i scéal leithéid 'Cochaillín Dearg')
- imlínte agus pleananna rudaí beaga coitianta a iniúchadh
nithe beaga mar chás peann luaidhe nó bosca
mionsamhlacha d'fhoirgnimh a bhaineann le feirm nó traein bhréige - roinnt feasachta a fhorbairt faoi léarscáileanna d'achair theoranta sa
dúiche máguaird agus faoi ghriangraif aerga díobh dá mb'fhéidir sin - treonna a iniúchadh sa seomra ranga agus feidhm á baint as léarscáileanna
treochomharthaí simplí - talamh agus farraige a aithint ar léarscáileanna agus ar chruinneoga
- léarscáileanna d'Éirinn agus an chruinneog a úsáid chun feasacht faoi
áiteanna eile a shaothrú.
Scileanna imscrúdaithe tíreolaíocha
De thoradh snáithaonaid an churaclaim thíreolaíochta a chomhlánú ba chóir go gcuirfí ar chumas an pháiste
Ag ceistiú
- ceisteanna a chur faoi ghnéithe nádúrtha agus daonna sa gharthimpeallacht
Cad iad na haimmhithe agus na plandaí a mhaireann anseo?
Cad tá athraithe ó bhí mé anseo cheana?
Ag breathnú
- gnéithe nádúrtha agus daonna san imshaol áitiúil a bhreathnú, a chur i gcomparáid agus a phlé
dathanna agus uigeacht san imshaol
plandaí foirgnithe agus ainmhithe difriúla in imshaoil chodarsnacha
Ag tuar
- tuairim, agus í bunaithe ar bhreathnóireacht, a chaitheamh faoi thoradh imscrúdaithe tuairim a chaitheamh faoi cathain a bheidh uisce na habhann láibeach
Ag imscrúdú agus ag tástáil
- imscrúduithe simplí a dhéanamh agus eolas a bhailiú ó fhoinsí ilghnéitheach
breathnóireacht dhíreach san imshaol
imscrúduithe sa seomra ranga
leabhair, teicneolaíocht an eolais agus na cumarsáide, meáin eile
Ag meas agus ag tomhas
- tosú ar mhodhanna simplí a úsáid chun torthaí breathnóireachta a mheas, a thomhas agus a chur i gcomparáid
aonaid neamhchaighdeánacha fhaid a úsáid chun achair shlí a thomhas
meá a úsáid chun meáchain samplaí a bailíodh a chur i gcomparáid
Ag anailísiú
- daoine, gnéithe, eachtraí agus feiniméin nádúrtha a shórtáil agus a ghrúpáil na daoine a oibríonn i siopaí, in oifigí nó i monarchana dúile beo ar an gcladach, ar an bhfeirm nó sa pháirc
- tosú ar phatrúin agus ar ghaolmhaireacht a chuardach agus a aithint sa timpeallacht an bhaint atá idir scamaill dhorcha agus báisteach na naisc atá idir bailte daoine agus an aeráid
- teacht ar thátail de thoradh imscrúduithe simplí
Ag clárú agus ag cur in iúl
- cur síos agus plé ó bhéal a dhéanamh ar thorthaí breathnóireachta agus feidhm á baint as stór forásach focal
- torthaí a léiriú i bhfoirm phictiúrtha nó trí mheáin eile a úsáid
fríosanna, picteagraim, teicneolaíocht eolais agus cumarsáide.
Snáithe: Imshaoil dhaonna
Snáithaonad: Ag maireachtáil sa phobal áitiúil
Ba chóir go gcuirfí ar chumas an pháiste
Mo theaghlach agus mo
- phobal a p(h)áirt agus páirt daoine eile sa teaghlach, sa scoil agus sa phobal áitiúil a iniúchadh agus a phlé
- éirí feasach ar ilghnéitheacht na ndaoine a chónaíonn sa phobal áitiúil agus ar an ionchur a dhéanann siad, agus meas ar a luach sin a chothú
tosú ar chomhspleáchas daoine aonair agus grúpaí sa phobal áitiúil a aithint
daoine a mbraithimid orthu chun bia agus rudaí eile a sholáthar dúinn
bealaí inar féidir linn cabhrú le daoine eile sa phobal - roinnt feasachta a shaothrú faoi dhaoine a
- chónaíonn i gceantair eile agus faoi na
- naisc atá eatarthu agus an pobal áitiúil
daoine a gcuirtear aithne orthu i scéalta, i bpictiúir agus ar an teilifís
Bailte agus foscadh
- a aithint go gcónaíonn daoine in áitribh ilghnéitheacha
- cur síos ar a b(h)aile féin, a shuíomh agus a chomharsanacht
- roinnt de na gnéithe seo a chlárú agus feidhm á baint as líníochtaí, pleananna, léirithe, mionsamhlacha agus sceitsí simplí
- na hábhair a úsáidtear chun tithe a thógáil a imscrúdú agus ábhair a táirgeadh go háitiúil a aithint
- turais chuig bailte móra agus ar ais uathu a phlé agus a chlárú go simplí
- feasacht agus léirthuiscint a shaothrú faoi shaghsanna éagsúla áitreabh sa chomharsanacht agus i gceantair eile
tithe, tithe feirme, iostáin, árasáin, carbháin, leantóirí, tithe so-aistrithe, bailte seantán - feasacht a fhorbairt faoi dhaoine nach bhfuil dídean tí acu
Daoine i mbun oibre
- obair daoine i raon suíomh sa dúiche timpeall a imscrúdú
an baile, scoileanna, clubanna óige siopaí, oifigí, monarchana, feirmeacha stáisiún an Gharda, ospidéal, lárionad sláinte
tithe ósta, bialanna, lárionaid do chuairteoirí - obair daoine atá páirteach i seirbhísí iompair agus cumarsáide a imscrúdú
- na foirgnimh agus na háiteanna ina mbíonn daoine ag obair, go háirithe iad sin sa gharthimpeallacht, a phlé agus a chlárú go simplí
- turais chuig láithreacha oibre a phlé agus a chlárú go simplí
- éirí feasach ar obair daoine i gceantair eile a sholáthraíonn bia agus táirgí eile dúinn
Daoine ag súgradh
- - páirt daoine a chuidíonn leis/léi agus é/í ag imirt a léirthuiscint
baill a t(h)eaghlaigh agus a c(h)airde múinteoirí damhsa agus múinteoirí drámaíochta
coimeádaithe páirce, freastalaithe
ceannairí óige agus oiliúnóirí lúthchleasaíochta - cur síos ar shuíomh agus ar shaintréithe spásanna súgartha
sa bhaile, ar scoil, sa chomharsanacht agus in áiteanna eile - turais chuig spásanna súgartha agus ar ais uathu a phlé agus a chlárú go simplí.
Snáithaonad: Daoine agus áiteanna i gceantair eile
Ba chóir go gcuirfí ar chumas an pháiste
- éirí feasach ar roinnt gnéithe den saol a chaitheann daoine, go háirithe páistí, in Éirinn, san Eoraip agus i gceantair eile
ciníocha agus pobail
an gá atá ag daoine le bia, le foscadh agus le héadach
an scoil, ag súgradh agus ag obair
cluichí, amhráin agus nósanna, féilte agus féastaí
na himshaoil ina maireann daoine
ag oiriúniú d'imshaoil
úsáid ábhar áitiúil tógála (m.sh. tuí, slinn, cloch i mballaí, i ndromchlaí bóithre srl.) - na bealaí ina mbraitheann daoine i gceantair dhifriúla ar a chéile agus ar dhaoine a mhaireann i gcodanna eile den domhan a léirthuiscint.
Snáithe: Imshaoil nádúrtha
Snáithaonad: An t-imshaol nádúrtha áitiúil
Ba chóir go gcuirfí ar chumas an pháiste
- tréithe de roinnt príomhghnéithe nádúrtha san imshaol áitiúil a aithint, a iniúchadh agus a phlé
tréithe mar
ainmneacha, suíomh, cuma, flóra agus fána
de ghnéithe mar
cnoc, sliabh, portach, móinteán, abhainn, loch, bá, trá, nó ceann tíre - uisce sa chomharsanacht a bhreathnú, a phlé agus a imscrúdú
an bhaint atá idir fliuchras, locháin, draenacha agus srutháin a bhreathnú agus a chlárú
mar is féidir le huisce ábhair atá difriúil ó thaobh méid agus meáchain a bhogadh a imscrúdú i dturgnaimh shimplí, i srutháin agus cois farraige
foghlaim faoi uisce agus a chuid úsáidí - ábhair nádúrtha ilghnéitheacha san imshaol áitiúil a bhreathnú, a bhailiú agus a imscrúdú
ithir, láib, gaineamh, púróga, clocha agus carraigeacha a bhailiú agus a scrúdú
samplaí a chur i gcomparáid agus i gcodarsnacht agus a ghrúpáil ina mórthacair
(m.sh. gaineamh, clocha, ábhar plandúil)
cáilíochtaí ábhar a imscrúdú (m.sh. crua nó bog, dath, uigeacht, fliuch nó tirim)
a aithint gur gnáthóga iad ithreacha agus carraigeacha do dhúile beo mar phéisteanna, léicin, bhairnigh - eispéiris agus torthaí breathnóireachta a chlárú agus a chur in iúl agus feidhm á baint as líníochtaí, pleananna, léirithe, mionsamhlacha agus sceitsí simplí.
Snáithaonad: An aimsir
Ba chóir go gcuirfí ar chumas an pháiste
- an aimsir a bhreathnú agus a chlárú agus feidhm á baint as stór oiriúnach focal agus as fearas simplí
- tosú ar néalbhrat agus dálaí eile a shamhlú le saghsanna éagsúla aimsire
- tosú ar fháistiní simplí a cheapadh faoin aimsir agus iad a thástáil
- bealaí ina dtéann an aimsir i bhfeidhm ar bheatha dhaoine a aithint
éadach, bailte, cluichí, feirmeoireacht agus obair eile, taisteal - na tionchair a bhíonn ag an aimsir agus ag athruithe séasúracha eile ar dhaoine, ar ainmhithe agus ar phlandaí sa dúiche máguaird a bhreathnú agus a chlárú
- an aimsir sa dúiche máguaird a chur i gcodarsnacht leis an aimsir i gceantair eile.
Snáithaonad: Pláinéad an Domhain sa spás
Ba chóir go gcuirfí ar chumas an pháiste
- an ghrian a aithint mar fhoinse teasa agus solais
- an ghrian, an ghealach, na réaltaí, lá agus oíche a aithint
- cur amach ar nádúr sféarúil an Domhain a fhorbairt.
Snáithe: Feasacht agus cúram imshaoil
Ag tabhairt aire don dúiche timpeall orm
Ba chóir go gcuirfí ar chumas an pháiste
- gnéithe nádúrtha agus daonna an imshaoil áitiúil a aithint, a phlé agus a léirthuiscint
- dúile beo i raon gnáthóg in imshaoil áitiúla agus in imshaoil níos fairsinge a bhreathnú agus feasacht orthu a fhorbairt
- cosúlachtaí agus difríochtaí idir plandaí agus idir ainmhithe i ngnáthóga áitiúla difriúla a bhreathnú
- feasacht a fhorbairt faoi aer, uisce, ithir, rudaí beo agus rudaí neamhbheo a bheith riachtanach don imshaol
- dul i mbun tuisceana go mbraitheann daoine, ainmhithe agus plandaí ar a chéile
- a thuiscint go cruinn go bhfuil freagracht ar an duine aonair agus ar an bpobal araon as aire a thabhairt don imshaol
- straitéisí simplí chun an t-imshaol a fheabhsú agus aire a thabhairt dó a aithint, a phlé agus a fheidhmiú
aire a thabhairt d'éadach, do bhréagáin, agus d'áirgí eile
aire a thabhairt do dhúile beo sa dúiche máguaird
an baile, an seomra ranga, an scoil agus
spásanna súgartha a choinneáil glan néata slán - straitéisí simplí chun an t-imshaol a chosaint, a chaomhnú agus a fheabhsú a aithint agus cuidiú lena gcur i bhfeidhm
crainn agus bláthanna a chur gairdín scoile a shaothrú
bheith páirteach i bhfeachtais i gcoinne
bruscair - éirí feasach ar bhealaí inar féidir ant-imshaol a thruailliú nó dochar a
dhéanamh dó
bruscar, truailliú, loitiméireacht.
Nascadh
Gnóthófar a lán de chuspóirí an tsnáithe seo de réir mar a thugann páistí obair i snáitheanna eile den churaclam tíreolaíochta chun críche.
Comhtháthú
Snáithe traschuraclaim is ea Feasacht agus cúram imshaoil ar cuid é de na curaclaim thíreolaíochta agus eolaíochta araon.
OSPS: Mise agus an domhan mór
Corpoideachas: Gníomhaíochtaí lasmuigh agus gníomhaíochtaí eachtraíochta.