ábhar
| ábhar dráma, é bunaithe ar eispéireas ginearálta agus
riachtanais an pháiste, nó a bhfuil a fhoinse le fáil i
mbunábhar réimse éigin eile den churaclam |
an suíomh ficseanach
| an rogha de charachtair fhicseanacha agus an
suíomh ina gcuirtear iad, rud a chruthaíonn an
comhthéacs drámata don léiriú |
as ról/lasmuigh den ról
| plé ceisteanna, roghanna agus réimeanna féideartha
forbartha sa drámaíocht nuair atá duine i leataobh
ón léiriú |
brí
| rud a chuireann eolas tábhachtach i dtaobh plota,
téama nó an tsaoil in iúl |
carachtar
| comhdhéanamh iomlán pearsan, bíodh sé fiór nó
ficseanach, agus tréithe intleachtúla, mothúchánacha
agus fisiceacha san áireamh |
fo-théacs
| comharthaí neamhbhriathartha trína gcuirtear
smaointe, mothúcháin agus meon in iúl |
frámú
| an próiseas trína n-athraítear ficsean ina threoracha
agus ina mholtaí léirithe tríd an bpróiseas seo a
dheighiltear an téacs drámata amach ó na páistí sách
fada chun go mbeadh sé sábháilte, ach fanann sé gar
go leor dóibh lena iniúchadh go héifeachtach |
genre
| foirm an chur i láthair dhrámata -- nádúrtha,
greannmhar, seafóideach, srl. |
gníomhaíocht
| an t-idirghníomhú idir carachtar agus suíomh i
ndráma, idirghníomhú a éilíonn go réiteofaí
coimhlint nó teannas nó go dtabharfaí faoina
réiteach |
hata an tsaineolaí
| próiseas trína gcuireann an múinteoir ina luí ar na
páistí gur 'saineolaithe' iad ar thopaic áirithe d'fhonn
iad a spreagadh chun taighde a dhéanamh ar an
topaic sin laistigh den drámaíocht |
i ról/sa ról
| rud éigin a dhéanamh nó a rá ó thaobh róil nó
carachtair |
léiriú
| an ghníomhaíocht ina gcruthaítear téacs na
drámaíochta |
| mionteagasc | treoir nó teagasc a thugtar do charachtar amháin gan
fhios do na carachtair eile, b'fhéidir, agus arbh aidhm
di treo nua a thabhairt don dráma |
múinteoir i ról
| an múinteoir ag glacadh páirte i ndrámaíocht agus á
múnlú ón taobh istigh |
pearsa
| féach carachtar |
plota
| sraith d'eachtraí leantacha a bhfuil dlúthbhaint acu
lena chéile agus a dhéanann dráma nuair a chuirtear
i dteannta leis an téama iad |
próiseas drámata
| an próiseas trína ndéantar téacsanna drámaíochta |
radharc
| dráma gearr, téacs tobchumtha nó gníomhaíocht
dhrámata |
réamhthéacs
| túsphointe éifeachtach a láinseálfaidh an saol
drámata ar dhóigh a bhfágann éasca ag na
rannpháirtithe é a rólanna agus a bhfreagrachtaí a
aithint agus tosú ar an saol drámata a thógáil i
dteannta a chéile |
ról
| ag cur i gcéill gur duine nó rud eile tú |
téacs
| ciallaíonn téacs ranga roghnú, léiriú agus nascadh
radharc i bpíosa drámaíochta mar aon leis na
gníomhaíochtaí ranga go léir a ghabhann leis sin
ciallaíonn téacs dráma ficsean drámata a léirítear pé
acu a mbíonn lucht féachana ann nó nach mbíonn,
nó pé acu a dtarlaíonn an léiriú sa seomra ranga nó
in amharclann
script a chuireann síos ar ghníomhaíocht dhrámata is
ea téacs scríofa |
téama
| na patrúin bhunúsacha a nascann plota an dráma leis
an saol |
teannas
| an choimhlint a éiríonn as riachtanais agus mianta
na gcarachtar difriúil sa drámaíocht agus a
thiomáineann an ghníomhaíocht ar aghaidh á cur in
iúl trí dhrámaíocht |
| tobchumadh | léiriú píosa fhicsin go drámata spontáineach |
Ullmhaíodh an curaclam seo ag an gCoiste Curaclaim don Oideachas Ealaíon a bhunaigh an Chomhairle Náisiúnta Curaclaim agus Measúnachta.
Cathaoirligh
| Kieran Griffin
| Cumann Múinteoirí Éireann
|
| | Michael O'Reilly
| Cumann Múinteoirí Éireann |
| | | |
Baill an choiste
| Eibhlín de Ceannt (ó 1995)
| Roinn Oideachais agus Eolaíochta
|
| | Evelyn Dunne-Lynch (go 1995)
| Comhairle Náisúnta na dTuismitheoirí -- Bunbhrainse
|
| | Sarah Gormley (ó 1995)
| Comhairle Náisiúnta na dTuismitheoirí -- Bunbhrainse
|
| | Michelle Griffin (go 1996)
| Cumann Múinteoirí Éireann
|
| | Sr Maria Hyland
| Aontas na Siúracha/mBráithre Teagaisc Bunscoileanna
|
| | Maureen Lally-O'Donoghue
| Cumann Múinteoirí Éireann
|
| | Pádraig Mac Sitric
| Roinn Oideachais agus Eolaíochta
|
| | Dympna Mulkerrins
| Cumann Múinteoirí Éireann
|
| | Emer Nic Aogáin (go 1995)
| Roinn Oideachais agus Eolaíochta
|
| | Páilín Nic Aogáin
| Cumann Bhainisteoirí na mBunscoileanna Caitliceacha
|
| | Kay O'Brien
| Bainisteoireacht na gColáistí Oideachais
|
| | Noel Ó Ceallaigh
| Cónaidhm Éireannach na Múinteoirí Ollscoile
|
| | Ruairí Ó Cillín
| Roinn Oideachais agus Eolaíochta
|
| | Colum Ó Cléirigh
| Cónaidhm Éireannach na Múinteoirí Ollscoile
|
| | Br Padraig Ó Riain (go 1995)
| Aontas na mBráithre/Siúracha Teagaisc Bunscoileanna
|
| | Gillian Perdue (go 1993)
| Bord Oideachais Shionad Ginearálta Eaglais na hÉireann
|
| | Joy Shepherd
| Bord Oideachais Shionad Ginearálta Eaglais na hÉireann
|
| | Máire Uí Rinn
| Cumann Múinteoirí Éireann
|
| | Goretti Uí Thnúthail
| Cumann Múinteoirí Éireann |
| | | |
Comhairleoir
| John McArdle
| |
| drámaíochta | | |
| oideachasúla | | |
| | | |
| Oifigigh oideachais | Paul Brennan
| |
| | Ríona Ní Mhurchú
| |
| | Catherine Walsh | |
Chun obair na gCoistí Curaclaim a chomhordú is ea a bunaíodh an Coiste Comhordaithe Bunscolaíochta ag an gComhairle Náisiúnta Curaclaim agus Measúnachta.
| Cathaoirleach | Tom Gilmore | |
| | | |
Baill an choiste
| Séadhna de Blán
(ó 1995) | Bord Oideachais Shionad Ginearálta Eaglais na hÉireann
|
| | Liam Ó hÉigearta
(ó 1996) |
Roinn Oideachais agus Eolaíochta |
| | Dympna Glendenning
(ó 1995) |
Cumann Múinteoirí Éireann |
| | Fionnuala Kilfeather
(ó 1995) |
Comhairle Náisiúnta na dTuismitheoirí -- Bunbhrainse |
| | Éamonn MacAonghusa
(go 1996) |
Roinn Oideachais agus Eolaíochta |
| | Ath Gearóid Mac Conmara
(ó 1995) | Cumann Bhainisteoirí na mBunscoileanna Caitliceacha
|
| | Peadar Ó Maoláin | Cumann Múinteoirí Éireann |
| | Síle Ní Núnáin
(ó 1995) |
Cumann Múinteoirí Éireann
|
| | Eugene Wall | Cónaidhm Éireannach na Múinteoirí Ollscoile |
| | | |
| Comhordaitheoir | Caoimhe Máirtín (go 1995) | |
| Leasphríomhfheidhmeannach | Lucy Fallon-Byrne (ó 1995) | |
| Príomhfheidhmeannach | Albert Ó Ceallaigh | |
Cathaoirligh na Comhairle: Dr Tom Murphy (go 1996), Dr Caroline Hussey (ó 1996).