Snáithe: Éisteacht
Snáithaonad: Ag cothú spéise
Ba chóir go gcuirfí ar chumas an pháiste
go neamhfhoirmiúil
- éisteacht leis an nGaeilge á húsáid go teagmhasach mar theanga chaidrimh agus bhainisteoireachta
sa rang, sa scoil
sa bhaile (TG4)
sa teagasc
- éisteacht le Gaeilge, cé nach dtuigfeadh sé/sí gach focal b’fhéidir
cláir oiriúnacha ar TG4
sceitsí nó drámaí simplí puipéad, cartúin
treoracha chun aghaidh fidil nó hata a
dhéanamh
téipeanna éisteachta agus dlúthcheirníní
sraith fuaimeanna a ainmniú, scéal a
insint
guthanna difriúla a aithint, scéalta taifeadta
- éisteacht gan bhrú le hábhar tarraingteach
rainn
‘Bearnard Broc’, ‘Ardaigh do lámha’
scéalta aitheanta
Scéalta Grimm: ‘Luaithrín’
‘Tomás na hOrdóige’
gníomhamhráin thaitneamhacha
‘Sín do lámha suas thar do cheann’
‘Péint is scuab is páipéar.’
Snáithaonad: Ag tuiscint teanga
Ba chóir go gcuirfí ar chumas an pháiste
- éisteacht leis an nGaeilge á labhairt go rialta gach lá chun frásaí faoi leith a dhaingniú
ag teacht isteach ar maidin
ag dul amach ag am lóin
‘Cé leis an bosca lóin?’
moladh
tionól na scoile
- éisteacht le cainteoir(í), beo agus i bhfíseáin, agus an chaint a thuiscint le cabhair
na súile, an aghaidh
an guth, béim, tuin na cainte
- cluichí éisteachta a éilíonn tuiscint a imirt
éisteacht agus aithint nó taispeáint
éisteacht agus aimsiú
éisteacht agus meaitseáil
- éisteacht agus leanúint treoracha
éisteacht agus dathú
‘Cuir dath dubh ar an díon.’
‘Cuir dath buí ar an éan.’
éisteacht agus tarraingt
‘Tarraing bord agus cathaoir.’
‘Tarraing cathaoir eile.’
deir Ó Grádaigh
gluaiseacht le ceol
‘Crom do cheann, cas do cheann.’
‘Crom síos, dírigh tú féin suas arís.’
- taithí a fháil ar éisteacht ghníomhach trí aire a dhíriú ar an ábhar éisteachta le cabhair ó cheisteanna an mhúinteora
réamhcheisteanna
‘Éist agus abair cé mhéad ainmhí atá
sa scéal.’
iarcheisteanna
‘Céard a tharla tar éis …?’
- foghraíocht cheart a chloisteáil chun taithí a fháil ar na fuaimeanna ar leith atá sa Ghaeilge
rainn nó amhráin
‘Tá mise ag tógáil tí’
- éisteacht le treoracha ón múinteoir agus na mothúcháin a léiriú le mím nó pictiúr
áthas, brón, fearg, eagla, sásamh,
míshásamh.
Comhtháthú le hábhair eile
Corpoideachas: Lúthchleasaíocht: Ag éisteacht le treoracha
Na hamharcealaíona: Péint agus dath: Péinteáil—na dathanna i nGaeilge
Ceol: Ag éisteacht agus ag freagairt: Amhráin Ghaeilge
Eolaíocht: Ábhair: Airíonna agus tréithe ábhair—éadach bog, páipéar nó spúnóg adhmaid chun puipéid a dhéanamh
Snáithe: Labhairt
Snáithaonad: Ag cothú spéise
Ba chóir go gcuirfí ar chumas an pháiste
go neamhfhoirmiúil
- an Ghaeilge a labhairt go teagmhasach neamhfhoirmiúil
caidreamh sóisialta a dhéanamh sa seomraranga
beannú, slán a fhágáil, glaoch ar dhuine
cumarsáid shimplí
‘Bhí mé tinn inné, tá mé ar ais inniu.’
‘Bhí babaí nua ag Mamaí.’
sa teagasc
- rainn a rá
‘Scipeáil suas is scipeáil síos’
- gníomhamhráin thaitneamhacha a chanadh
‘Buail bos’
‘Timpeall, timpeall’
‘Sín do lámha’
- páirt a ghlacadh i sceitsí gearra de scéalta aitheanta
puipéid a úsáid agus na páistí ag rá an
churfá
‘Lig isteach mé, lig isteach mé.’
- suímh shamhlaíocha a chruthú agus a fhorbairt i sceitsí agus drámaí
‘Is spásaire mise, is mise Superman.’
‘Mise Hansel, tá mé ar strae.’
- Gaeilge a labhairt i gcomhthéacsanna cultúrtha
cluichí traidisiúnta d’fhéilte éagsúla na
bliana.
Snáithaonad: Ag úsáid teanga
Ba chóir go gcuirfí ar chumas an pháiste
- úsáid a bhaint as leideanna éagsúla chun cabhrú le cumarsáid éifeachtach a dhéanamh
geáitsí, béim agus tuin
- nuacht shimplí phearsanta a thabhairt
labhairt faoi/fúithi féin, a c(h)aitheamh
aimsire agus faoina g(h)náthshaol laethúil
- scéalta gearra a insint ag úsáid sraith briathra
Bhí mé sé bliana inné. Bhí cóisir agam.
Tháinig mo chairde go léir. Bhí cáca agus
coinnle agam.
- sainfhoclóir na dtéamaí don leibhéal seo a úsáid
pictiúir, póstaeir agus ábhar dílis
cluichí foclóra
abairtí a chumadh ó spreagthaigh
- focail cháilitheacha a úsáid
mór, beag, fada, gearr, bán, íseal, ard, tanaí
go tapa, go mall, go dona, go maith
- rólghlacadh a chleachtadh i suímh éagsúla
sa siopa bréagán, sa seomra ranga, sa chlós
- cluichí teanga a imirt
taispeáint agus labhairt
uimhreacha, am
aithint agus labhairt
aimsiú agus labhairt
meaitseáil agus labhairt
dúradáin, snap
liostú
cluiche cuimhne
- cluichí le treoracha ó pháiste eile
tarraingt agus dathú pictiúr
- pictiúir agus cluichí a úsáid chun suíomh a chur in iúl
ar, sa, faoi, idir, ag
- caint faoi rudaí a tharla, atá ar siúl agus a tharlóidh
thóg mé, chonaic tú, bhí sé
tugann sé, feiceann sí, bím, suím, éirím
tógfaidh mé, feicfidh mé, beidh tú
anois:
ag rith, ag léim, ag súgradh, ag éirí
ag dul a chodladh, ag ní, ag scríobh
- páirt a ghlacadh i gcluichí foghraíochta agus litrithe
feicim le mo shúilín, bingo, an crochadóir.
Comhtháthú le hábhair eile
OSPS: Mé féin—mo theach, mo chairde
Stair: Scéalaíocht—scéal faoin múinteoir nuair a bhí
sé/sí óg: na bréagáin, an teach, na háiseanna, na siopaí
Matamaitic: Uimhreas: ‘Cúig ubh’ agus rímeanna eile
Ceol: Ag léiriú: Amhráin Ghaeilge
Corpoideachas: Cluichí: Seoladh agus glacadh: Anseo!
Domsa! A Mháire! Go maith! Féar plé duit!
Snáithe: Léitheoireacht (Rang 2: tús na léitheoireachta)
Snáithaonad: Ag cothú spéise
Ba chóir go gcuirfí ar chumas an pháiste
- léitheoireacht a shamhlú le taitneamh trí éisteacht leis an múinteoir mar dhealéitheoir ag léamh scéalta agus dánta tarraingteacha
- taithí a fháil ar an bhfocal scríofa sa timpeallacht, go háirithe sa seomra ranga, agus é a léamh go tuisceanach
fógraí sa seomra ranga
lipéid le haghaidh rudaí sa seomra ranga, i
bpictiúir agus ar shaothair ealaíne
- sracfhéachaint ó am go ham ar réimse leathan d’ábhar léitheoireachta
pictiúrleabhair, cartúin, páipéir ghrinn agus
irisí
cártaí d’ócáidí speisialta
amchlár an ranga.
Snáithaonad: Ag tuiscint teanga
Ba chóir go gcuirfí ar chumas an pháiste
- a thuiscint gur gníomhaíocht í an léitheoireacht ar féidir í a roinnt le daoine eile
leabhair á léamh os ard ag an múinteoir
- clár cuimsitheach réamhléitheoireachta a leanúint
pictiúrleabhair
cluichí meaitseála
pictiúir a chur in ord
luaschártaí
focalchártaí, frásachártaí, abairtchártaí
- an téarmaíocht ar leith a bhaineann leis an léitheoireacht a chloisteáil as Gaeilge agus a thuiscint
‘Oscail do leabhar!’
‘Féach ar an bpictiúr!’
- stór de ghnáthfhocail inléite a chur le chéile óna t(h)aithí ar théacs sa timpeallacht agus ar leabhair
- focal a aithint trí leideanna a úsáid
ó phictiúir
ó chomhthéacs na bhfocal
ón gcomhréir
- tuiscint a fháil ar an gcaoi a gcomhfhreagraíonn fuaimeanna agus litreacha áirithe i nGaeilge agus i mBéarla go hiondúil
p, b, m, l, n, r
- an ceangal atá idir litreacha agus fuaimeanna na Gaeilge a aithint
guta: fada agus gearr
glan, slán
séimhiú ar thúschonsain
bróg, mo bhróg
téann, ní théann
siúil, shiúil
défhoghair
uan, fuar, iasc, bia
- a bhfuil á léamh aige/aici a thuiscint
ceisteanna, freagraí.
Snáithaonad: Ag úsáid teanga
Ba chóir go gcuirfí ar chumas an pháiste
- léitheoireacht a chleachtadh trí ‘leabhair mhóra’ a léamh in éineacht leis an múinteoir
- léitheoireacht fheidhmiúil a dhéanamh i gcluichí léitheoireachta
treoracha a léamh agus a leanúint chun
cluichí boird simplí a imirt
tús, an baile
ag léamh agus ag déanamh míme le cabhair ó
phictiúr
ag léamh abairte agus ag tarraingt pictiúir.
Snáithe: Scríbhneoireacht (Rang 2: tús na scríbhneoireachta)
Snáithaonad: Ag cothú spéise
Ba chóir go gcuirfí ar chumas an pháiste
- taitneamh a bhaint as gníomhaíochtaí oiriúnacha scríbhneoireachta a chothaíonn féinmhuinín
- taithí a fháil ar atmaisféar ranga a léiríonn meas ar an bhfocal scríofa agus a thugann luach do dhea-iarrachtaí scríbhneoireachta
obair ar taispeáint
bailiúchán d’iarrachtaí pearsanta
scríbhneoireachta
- aischothú dearfach a fháil ar obair phearsanta
ón múinteoir, ó pháistí eile, ó chuairteoirí.
Snáithaonad: Ag úsáid teanga
Ba chóir go gcuirfí ar chumas an pháiste
- an múinteoir a fheiceáil ag scríobh agus é/í ag baint sásaimh as
- scríobh do léitheoirí nó d’éisteoirí éagsúla
é/í féin, an múinteoir, tuismitheoirí, páistí
eile
- cabhair a lorg ón múinteoir
- lipéid, comharthaí agus fógraí a chóipeáil agus a scríobh
don bhord dúlra, ón timpeallacht,
ainm na scoile
- a (h)ainm féin a scríobh
- cleachtaí a bhaineann le tús na scríbhneoireachta a dhéanamh
ag meaitseáil abairt le pictiúr agus
á scríobh
ag cumadh abairtí as focalchártaí nó
frásachártaí agus á scríobh
- pictiúir a tharraingt de rudaí a thaitníonn nó nach dtaitníonn leis/léi agus lipéid a chur orthu
- pictiúir a tharraingt a léiríonn mothúcháin agus lipéid a chur leo
áthas, brón, grá, eagla
ocras, tart, fuacht, teas, tinneas
- liosta focal a scríobh
liosta siopadóireachta
bréagáin don Nollaig
- abairtí a chóipeáil, a iomlánú agus a scríobh
bolgáin chainte a líonadh i gcartúin
- abairtí simplí aonair a scríobh
- nuacht shimplí a scríobh
- scríobh faoi phictiúir
lipéid, abairtí a chóipeáil agus a chumadh
- scríbhneoireacht fheidhmiúil agus cumarsáid a chleachtadh
cártaí d’ócáidí áirithe
lá breithe, an Nollaig, Lá Fhéile Pádraig
- cleachtaí peannaireachta a dhéanamh.
Comhtháthú le hábhair eile
Na hamharcealaíona: Péint agus dath: Péinteáil: Lipéid Ghaeilge a chóipeáil le cur ar obair ealaíne
Eolaíocht: Ábhair: Airíonna agus tréithe ábhair: Éadaí samhraidh agus geimhridh a tharraingt agus lipéid réamhscríofa a chur orthu